گلبرگ ابتدایی
مطالب مهمی در آموزش ابتدایی و روش های نوین در تدریس
نويسندگان
لینک دوستان

تحلیل علوم چهارم ابتدایی

 



بخش اول

 ساختمان بدن موجودات زنده

 موجودات زنده با موجودات غیر زنده متفاوتند. آجر، صندلی و کتاب جزء موجودات غیر زنده و پروانه، درخت و گنجشک جزء موجودات زنده هستند. رشد، حرکت و تولید مثل از مهم ترین تفاوت های موجودات زنده و غیر زنده می باشد.

 

سلول چیست؟

بدن ما و همه موجودات زنده از واحدهای بسیار کوچکی به نام سلول ساخته شده است. سلول واحد ساختمانی بدن است.

ساختمان سلول: برای دیدن سلول به دلیل کوچک بودن آن، باید از وسیله ای به نام میکروسکوپ استفاده کنیم. با میکورسکوپ می توان همه چیز را بیشتر از 1000 برابر بزرگ کرد.

 

هر سلول 3 بخش دارد:

 1- پوسته، 2- سیتوپلاسم و 3- هسته. پوسته مانند پوششی در اطراف سلول کشیده شده است. سیتوپلاسم، مایع غلیظی است که تمام سلول را پر می کند. یک هسته کوچک نیز در داخل سیتوپلاسم است. شکل و اندازه سلول ها با هم متفاوت است.

در ساختمان برگ سه نوع سلول مشاهده می کنیم که هر یک کار معینی انجام می دهند. سلول ها از غذایی که وارد آنها می شود استفاده می کنند و در صورت آسیب دیدن آنها تقسیم می شوند و سلول جدیدی را به وجود می آورند و اینک ار تا پایان عمر ادامه دارد.

سلول ها کار های مختلفی انجام می دهند. مثلاً سلول عصب (انتقال پیام) سلول استخوان (استحکام) سلول ماهیچه (حرکت) و سلول روده (جذب) غذا را به عهده دارند.

 

شباهت های سلول ها:

 1- همه سلول ها سه بخش اصلی (پوسته،هسته، سیتوپلاسم) دارند.

 2- همه سلول ها رشد می کنند.

 3- همه سلول ها تقسیم می شوند.

در برگ دونوع سلول وجود دارد: 1- روی برگ از سلول های نازک و پهن تشکیل شده و 2- در درون برگ سلول های مستطیلی که سبزینه دارند وجود دارد.

 

 

 

پرسش های بخش 1

سوالات چهارگزینه ای:

 پاسخ صحیح را با × علامت بزنید:

1- کدامیک از موارد زیر در بدن تمام موجودات زنده وجود دارد؟

استخوان

ماهیچه 

سلول   

پوست  

 

2- رشد بدن انسان به سبب چیست؟

ورزش کردن       

استراحت کردن  

تقسیم سلول ها     

کش آمدن سلول ها   

 

3- پوششی که در اطراف سلول ها وجود دارد چه نامیده می شود؟

استخوان

پوسته 

سیتوپلاسم   

هسته  

 

4- ساختمان بدن کدام موجود زیر از تعداد سلول بیشتری تشکیل شده است؟

شتر   

پلنگ  

خروس

مورچه 

 

5- مایع غلیظی که سلول را فرا گرفته است چه نام دارد؟

پوسته 

سیتوپلاسم 

ماده سلولی

هسته 

 

6- هسته ی کدامیک از سلول های زیر نسبت به سلول های دیگر کوچک تر است؟

سلول استخوان

سلول عصب    

سلول ماهیچه  

سلول روده      

 

 

سوالات تشریحی

 به سوالات زیر پاسخ کامل دهید:

1- مراحل رشد و تقسیم سلول در شکل زیر به هم ریخته است، با زدن شماره آنها را مرتب کنید.

 

2- چه تفاوت ها و چه شباهت هایی در بین سلول های مختلف بدن انسان دیده می شود؟

همه سلو لها از نظر رشد، تقسیم سلول و احتیاج به غذا شبیه هم هستند. ولی تفاوت آنها در شکل، اندازه و نوع کاری است که انجام می دهند.

 

3- چهار نمونه از سلول های بدن را نام ببرید و وظیفه هر یک را بنویسید؟

سلول عصب (انتقال پیام) - سلول روده (جذب غذا) - سلول ماهیچه (حرکت) - سلول شش (جذب اکسیژن)

 

4- سلول گیاهی با سلول جانوری چه تفاوتی دارد؟

سلول گیاهی دو پوسته دارد به همین دلیل محکم تر از سلول های جانوری است.

 

5- سلول ها چگونه زیاد می شوند؟

تقسیم سلولی

 

6- سلول از چه قسمت هایی تشکیل یافته است؟

پوسته،سیتوپلاسم، هسته

 

7- کدام عمل در مورد بیشتر سلول ها تا آخر عمر صورت می گیرد؟

تقسیم شدن

 

 

بخش 2

 

 غذاسازان بزرگ

 

 

 

گیاهان می توانند با استفاده از موادی که از زمین و هوا می گیرند، غذا بسازند. قسمتی از غذاهایی که می خورید از گیاه و قسمت دیگر از جانور به دست می آید، جانواران از گیاهان تغذیه می کنند و اگر گیاه نباشد زندگی انسانها و جانوران از بین می رود.

 

آنچه برای غذاسازی لازم است:

 

 

 

سبزینه یا کلروفیل:

 

 ماده ای سبز رنگ است که در برگ وجود دارد و گیاهان با کمک این ماده در برگ های خود غذا می سازند.

 

 

 

دی اکسید کربن:

 

گازی است که برای غذاسازی لازم است. مواد سوختنی هنگام سوختن، گاز دی اکسید کربن تولید می کنند. ما نیز مقداری از این گاز را با هوای داخل شش ها به بیرون می فرستیم. دی اکسید کردن گازی است که از سوختن مواد مختلف ایجاد می شود و در هوا وجود دارد و از راه سوراخ های کوچکی که در برگ گیاه است به نام روزنه وارد گیاه می شود.

 

 

 

آب:

 

 آب به وسیله ریشه از زمین گرفته می شود. خاک با آب نمناک می شود و ریشه گیاه به وسیله تارهای باریکی که دار د آب را جذب می کند و به برگ می رساند.

 

خاک: گیاهان سبز مواد معدنی را که در خاک وجود دارد و در آب حل می شوند از ریشه می گیرند و همراه آب به برگ های خود می رسانند. آهن یکی از مواد معدنی است که مقدار آن در گیاه ذرت و بدن انسان به نسبت مساوی وجود دارد ولی در خاک بیشتر است و موجب رشد گیاه می شود.

 

 

 

نور خورشید:

 

 نور خورشید برای غذاسازی گیاه لازم است. گیاهان در تاریگی نمی توانند رشد کنند.

 

سفر آب از ریشه تا برگ: در ساقه و برگ، لوله های بسیار باریکی وجود دارد که آب از راه آنها از ریشه به برگ می رسد. به این لوله ها آوند می گویند. بعضی  از آوندها غذایی را که در برگ ساخته شده است، به داخل میوه یا ریشه انتقال می دهند تا در آنجا ذخیره شود.

 

 

 

 

 

 

 

پرسش های بخش 2

 

پاسخ صحیح را با علامت × مشخص کنید.

 

1- گیاه چگونه آب را جذب می کند؟

 

به وسیله برگ 

 

به وسیله میوه 

 

به وسیله تارهای ریشه  

 

به وسیله ساقه      

 

 

 

2- محل غذاسازی در کدام قسمت گیاه انجام می شود؟

 

ریشه 

 

ساقه 

 

برگ   

 

میوه  

 

 

 

3- غذای اندوخته بوته گل سرخ در کدام قسمت گیاه دیده می شود؟

 

ریشه 

 

ساقه 

 

برگ   

 

گل    

 

 

 

4- در بین گیاهان زیر کدامیک در عمل غذاسازی فعال تر هستند؟

 

گل گلایل 

 

گندم  

 

خیار   

 

درخت گردو 

 

 

 

5- آب چگونه به قسمت های مختلف گیاه می رسد؟

 

از راه آوند 

 

از راه تارهای نازک ریشه 

 

از راه هوا  

 

از سوراخ های ریز برگ  

 

 

 

 

 

 

 

سوالات تشریحی:

 

به سوالات زیر پاسخ کامل دهید؟

 

1- کدام گروه از موجودات زنده می توانند برای خود غذا بسازند؟

 

گیاهان سبز

 

 

 

2- گیاه در کدام  اندام خود غذا می سازد؟

 

در برگ

 

 

 

3- رگه هایی که در برگ گیاه می بینید چیست؟

 

آوند

 

 

 

4- گیاهان برای غذاسازی به چه چیزهایی نیاز دارند؟

 

سبزینه - دی اکسید کربن - آب - خاک - نور خورشید

 

 

 

5- آیا نوع آب و خاک در شد گیاه اثر دارند؟

 

بله، در شمال ایران که خاک حاصلخیزی  دارد، گیاهان بیشتری رشد می کنند.

 

 

 

6- چند گیاه نام ببرید که در برگ خود غذا ذخیره می کنند؟

 

کاهو و کلم

 

 

 

7- در کدام یک از این گیاهان کار غذاسازی شدیدتر است؟ چرا؟ گوجه فرنگی، بوته گندم، بوته گل سرخ

 

بوته گوجه فرنگی. چون در مدت کوتاهی محصول زیادی می دهد و میوه آن محتوی مواد غذایی فراوان است.

 

 

 

8- آیا خود گیاه از اندوخته اش استفاده  می کند؟

 

خیر، اندوخته گیاه، غذای اضافی است که به مصرف سایر موجودات زنده می رسد.

 

 

بخش 3

 

گیاهان، موجودات پر ارزش

 

 

 

گیاهان موجودات پر ارزشی هستند که هم غذای خودشان را می سازند و هم منبع اصلی غذای جانوران و انسان می باشند. آدمیان نخستین، ریشه، برگ، میوه و دانه های خوراکی را جمع می کردند و می خورند. بعدها انسان می اندیشید که می تواند گیاهان مفید را پرورش دهد. پس کار کشاوری یعنی پرورش دادن گیاهان مفید.

 

 

 

شخم زدن:

 

کشاورزان از هزاران سال پیش تاکنون زمین را برای کاشتن، شخم می زنند. در ابتدا این کار با دست انجام می شد. بعدها از گاو و اسب استفاده شد. امروزه تراکتور جای جانوران را گرفته است.

 

 

 

آب دادن:

 

به جهت وجود آب کم در ایران، کشاورزان برای صرفه جویی در مصرف آب، گیاهانی را می کارند که با کمک آب باران و برف رشد کرده و محصول دهند و نیاز به آبیاری نداشته باشند. به این گونه کشاورزی دیم کاری می گویند؛ مانند کشت گندم.

 

 

 

از بین بردن علف های هرز:

 

علف های اضافی که در لابه لای گیاهان کاشته شده می روید. علف های هرز گفته می شود. از بین بردن این علف ها کار زیادی می طلبد.

 

 

 

مبارزه با آفت ها:

 

بعضی از حشرات که گیاه خوار هستند دسته جمعی به مزرعه ها حمله می کنند و قسمتی از محصول را می خورند. برای دفع حشرات مزاحم یا آفت ها، مواد حشره کش ساخته شده است. به دلیل اینکه مواد سمی هستند. دانشمندان از جانورانی مانند عنکبوت یا سوسک بهره می گیرند.

 

 

 

محصولات گوناگون:

 

بعضی از محصولات مانند گندم در بیشتر استان ها به عمل می آید. اما بعضی محصولات دیگر مانند خرما، برنج و انگور در بعضی مناطق رشد می کنند. مثلاً برنج در جایی به دست می آید که آب فراوان داشته باشد و خرما در آب و هوای گرم به دست می آید.

 

 

 

نوشیدنی ها:

 

بعضی از گیاهان به صورت دم کرده و نوشیدنی مصرف می شوند مانند چای، و قهوه؛ و بعضی از محصولات دیگر را برای خوش طعم کردن غذا استفاده می کنیم مانند انواع ادویه ها که بیشتر در کشورهای گرم و مرطوب به دست می آید.

 

 

 

داروها:

 

 مردم از زمان های دور، بعضی گیاهان را به دلیل اثرات داروئی آنها مصرف می کردند. مانند خاکشیر یا دانه به. امروزه هم از گیاهان دارویی استفاده های بسیاری می شود.

 

 

 

رنگ ها:

 

 گیاهان در صنایع رنگرزی هم استفاده می شوند. رنگرزی در استان هایی که قالیبافی دارند رواج دارد که برای رنگ کردن پارچه یا پشم به کار می رود.

 

از چوب برای تهیه میز، تخته، پنجره و سایر وسایل استفاده می کنند.

 

 

 

 

 

 

 

پرسش های بخش 3

 

 درستی یا نادرستی جملات زیر را معلوم کنید:

 

1- کار مبارزه با آفت ها، همیشه و در همه دوران زندگی آنها مؤثر است.

 

درست                            نادرست  

 

 

 

2- بیشتر کشاورزان برای شخم زدن زمین های پهناور از تراکتور استفاده می کنند.

 

درست                            نادرست   

 

 

 

3- کار کشاورزی یعنی پرورش دادن گیاهان مفید

 

درست                            نادرست  

 

 

 

4- پرندگان کوچک در خوردن حشرات مزاحم و آفت ها مؤثر هستند.

 

درست                            نادرست   

 

 

 

 

 

 

 

پررسش های تشریحی:

 

به پرسش های زیر پاسخ کامل دهید:

 

1-وقتی می خواهیم زمین را برای کاشتن آماده کنیم ابتدا چه عملی را انجام می دهیم؟

 

ابتدا زمین را شخم می زنیم.

 

 

 

2- برای کاشت یک گیاه باید چه کاری انجام داد؟

 

ابتدا باید زمین را برای کشت آماده کرد و شخم زد. بعد دانه ها را پاشید و سپس زمین را آبیاری کرد. مرحله بعدی در آوردن گیاهان هرز از داخل زمین است تا زمانی که به رشد کامل خود برسد.

 

 

 

3- اصلی ترین غذای انسان را چه گیاهانی تشکیل می دهند؟

 

گندم، برنج، سیب زمینی

 

 

 

4- یاد گرفتن کشاورزی چه اثری در زندگی انسان داشت؟

 

توانست محصول بیشتری تولید کند و برای زمستان خود غذا ذخیره کند. دیگر مجبور نبود تمام قسمت های گیاه را بخورد. بلکه از هر گیاهی قسمت های مفید را می خورد.

 

 

 

5- آیا استفاده زیاد از تراکتور برای زمین های کشاورزی پهناور مضر است؟

 

بله. چون تراکتور عمیقاً جای خاک را عوض می کند و خاک های سطح رویی که مواد غذایی بیشتری دارند به سطح زیرین انتقال پیدا می کنند. استفاده زیاد از تراکتور برای زمین مفید نیست.

 

 

 

6- کدام محصول را حتماً باید با کشت آبی زیاد نمود؟

 

برنج

 

 

 

7- چه محصولاتی در ناحیه کوهستانی بیشتر رشد می کنند؟

 

گردو، بادام، درختان میوه

 

 

 

8- ادویه در چه نوع آب و هوایی به دست می آید؟

 

گرم و مرطوب

 

 

 

9- چه گیاهانی را می شناسید که مصرف دارویی  و رنگرزی دارند؟

 

دارویی: اوکالیپتوس، گل ختمی، گل بنفشه، نعناع

 

رنگرزی: حنا، گردو، انار، پوست پیاز، روناس

 

 

بخش 4

 

جانوران بی مهره

 

 

 

دانستید که جانوران را به دو دسته مهره داران و بی مهرگان تقسیم می کنیم.

 

 

 

جانوران مهره دار:

 

مانند ماهی ها، دوزیستان، پرندگان و غیره که بدنشان دارای اسکلت از جنس استخوان است.

 

 

 

جانوران بی مهره:

 

جانورانی هستند که در بدنشان اسکلت استخوانی وجود ندارد. بی مهرگان دسته بزرگی  از جانوران را تشکیل می دهند مانند مرجان ها، نرم تنان، خارتنان و حشرات و

 

 

 

کرم ها و بند پایان:

 

گروه کرم ها و بندپایان گروه بسیار بزرگی از بی مهرگان هستند که دانشمندان آنها را به طبقات کوچک تر تقسیم کرده اند. کرم ها از لحاظ شکل به سه گروه تقسیم می شوند:

 

1- کرم های پهن.   2- کرم های لوله ای.     3- کرم های حلقوی

 

کرم های پهن مانند کرم کدو، بدنشان از قطعه های پهن تشکیل شده است. یک نوع از کرم کدو در روده انسان زندگی می کند و به این موجود که غذای مورد نیاز خود را از بدن موجود زنده دیگر می گیرد، انگل می گوئیم.

 

کرم های لوله ای مانند آسکاریس بدن باریکی دارند. کرم آسکاریس در داخل روده انسان زندگی می کند و در همانجا تخم ریزی می کند. تخم ها همراه مدفوع از روده خارج شده و محیط را آلوده می کنند. تخم آسکاریش از راه سبزیجات نشسته و آب آشامیدنی آلوده به بدن منتقل می شوند.

 

یکی دیگر از کرم های لوله ای انگل کرمک است. کرمک در انتهای لوله گوارش کودکان رشد می کند و باعث خارش شدید می شود.

 

کرم های حلقوی: بدن این کرم ها از حلقه های زیادی درست شده است. مانند کرم خاکی. این کرم برای یافتن غذا در خاک حرکت می کند و برای باغچه و زمین کشاورزی مفید است زیرا خاک را جابه جا می کند و هوا را به ذرات خاک می رساند.

 

 

 

بندپایان:

 

بندپایان شامل حشرات، عنکبوت ها، خرچن گها و هزارپاها می باشند. نمونه هایی از بندپایان در جنگل، دریا و حتی خانه ها یافت می شود مانند مورچه، پروانه، خرچنگ، هزارپا و بندپایان فراوان ترین گونه جانوران بی مهره هستند.

 

حشرات 6 پا دارند. عنکبوت ها 8 پا دارند. بعضی سمی و بعضی غیر سمی اند. خرچنگ ها  در آب زندگی می کنند پوشش خارجی بدن آنها سفت است. بعضی خرچنگ ها خوراکی هستند. هزارپاها بعضی علف خوار و بعضی گوشتخوارند. هزارپای گوشتخوار، سمی است.

 

 

 

 

 

 

 

پرسش های بخش 4

 

جالی خالی را با کلمات مناسب پر کنید:

 

1- به جانورانی که در بدن آنها اسکلت استخوان وجود نداشته باشد بی مهره می گویند.

 

 

 

2- به موجود زنده ای که غذای خود را از بدن موجود زنده دیگر می گیرد انگل می گویند.

 

 

 

3- نرم تنان در گروه جانوران بی مهره قرار دارند.

 

 

 

4- هشت پا یک جانور بی مهره دریایی است که به گروه بزرگ تر بی مهرگان تعلق دارد و به گروه کوچکترنرم تنان.

 

 

 

5- عروس دریایی بی مهره ای از جنس مرجان هااست.

 

 

 

6- حشرات بدنشان از 3 قسمت سر و سینه و شکم تشکیل شده، 2 شاخک و 6 پا دارند.

 

 

 

7-  کرم کدو از نوع کرم های پهن و کرم خاکی از نوع کرم های حلقوی است.

 

 

 

 

 

 

 

پرسش های تشریحی:

 

 به پرسش های زیر پاسخ کامل دهید.

 

 1- چه تفاوت مهمی در میان جانواران مهره دار و بی مهره وجود دارد؟

 

جانوران مهره دار دارای اسکلتی از جنس استخوان هستند و جانوران بی مهره در بدن خود فاقد این اسکلت استخوانی می باشند.

 

 

 

2- بدن بی مهرگان ساده تر است یا مهره داران؟

 

بی مهرگان

 

 

 

3- انواع گروه های بی مهرگان را نام ببرید؟

 

اسنفج ها، مرجان ها، نرم تنان، خارتنان، کرم ها، بندپایان

 

 

 

4- مرجان ها چه شباهت هایی با اسفنج ها دارند؟

 

هردو گروه در کف دریاها زندگی می کنند و بعضی از گونه های هر یک حرکت دارند.

 

 

 

5- تخم کرم کدو چگونه از گاو به انسان منتقل می شود؟

 

مدفوع آلوده انسان علف هایی را که گاو می خورد آلوده می کند و تخم کرم در بدن حیوان به نوزاد تبدیل می شود و زنده می ماند و با خوردن چنین گوشتی نوزاد کرم کدو به انسان و روده او منتقل شده تبدیل به کردم کدو می شود.

 

 

 

6- کرم آسکاریس چه می خورد؟

 

غذای گوارش یافته را می خورد.

 

 

 

7- فرق پوشش بدن حلزون با بدن صدف چیست؟

 

پوشش بدن حلزون حفره ای است و پوشش بدن صدف دوکفه ای است.

 

 

 

8- حشرات چه خصوصیات  مشترکی دارند؟

 

همگی 6پا و 2 شاخک دارند و بدنشان از سه قسمت تشکیل شده است.

 

 

 

9- کدام گروه از بی مهرگان به هیچ گروه دیگری شبیه نیستند؟

 

خارتنان

 

 

 

10- چند نوع از خارتنان را نام ببرید؟

 

توتیا و ستاره دریایی

 

 

 

11- اگر قبل از مصرف سبزی آن را ضد عفونی نکنیم، کدام بیماری انگلی در انتظار ماست؟

 

به انگل آسکاریس مبتلا می شویم.

 

 

 

12- یک نوع خرچنگ خوراکی را نام ببرید؟

 

میگو

 

 

 

بخش 5 - مخلوط ها

مخلوط چگونه تشکیل می شود؟
وقتی دو یا چند ماده مختلف با یکدیگر به ترتیبی بیامیزند که ما بتوانیم آنها را از هم جدا کنیم و هر ماده ای خاصیت خود را حفظ کند، مخلوط تشکیل شده است.
در مخلوط ممکن است مواد مخلوط شونده همگی جامد، مایع و یا گاز باشند، یا یکی از مواد جامد و دیگری مایع باشد مثل نمک و آب که مخلوط آب نمک درست می کنند.
هوای اطراف ما که گازی شکل است مخلوطی از گازهای مختلف است. بسیاری از خوراکی ها نیز به صورت مخلوط مصرف می شوند.
در یک مخلوط، هر ماده تمام خاصیت های خود را حفظ می کند.
مخلوط های یکنواخت (محلول):
وقتی یک حبه قند را در آب می اندازید، ذره های قند از هم جدا می شوند و در بین ذره های آب قرار می گیرند و مخلوط یکنواخت درست می کنند. در نتیجه قند در آب حل می شود. به این نوع مخلوط، محلول می گوئیم.
ماده حل شونده و ماده حلال:
اگر یک قاشق شکر را در آب بریزید و هم بزنید، شکر در آب حل می شود. در این محلول به شکر ماده حل شونده و به آب ماده حل کننده یا حلال می گویند. محلول شکر در آب یک محلول جامد در مایع و محلول الکل در آب محلول مایع در مایع است.
در محلول ها، ماده حل شده، خود به خود از حلال جدا نمی شود.

پرسش های بخش 5

1- کدامیک از مخلوط های زیر محلول است؟
روغن در آب
نفت و آب
نمک و آب
نشاسته و آب
2- کدامیک از مخلوط های زیر محلول مایع در مایع است؟
آب و روغن زیتون
آب و آبلیمو
آب و نشاسته
آب و اکسیژن
3- آب داغ چه نوع محلولی است؟
جامد در مایع
مایع در مایع
جامد در جامد
گاز در مایع
4- بهترین راهی که می توانیم بفهمیم یک مخلوط، محلول است یا نه چیست؟
جوشانیدن
از صافی رد کردن
بی حرکت در جایی قرار دادن
باهم زدن
5- در لیوان شیر یک حبه قند انداختیم و هم زدیم در این محلول به شیر چه می گویند؟
حلال
حل شونده
مخلوط
محلول
  پرسش های تشریحی:
1- مخلوط چیست؟

وقتی دو یا چند ماده با هم بیامیزند و ما بتوانیم به راحتی آنها را جدا کنیم آن مواد با هم مخلوط شده اند، در مخلوط، مواد خواص خود را از دست نمی دهند.
  2- آیا می توانیم روغن مایع و آبلیمو را مایع در مایع بدانیم؟ چرا؟

خیر، زیرا این دو مایع در یکدیگر حل نمی شوند و مایع در مایع یک نوع محلول است.
  3- به ماده ای که مواد دیگر را در خود حل می کند چه می گویند؟

حلال
  4- چگونه می فهمیم دو ماده مایع که با هم آمیخته شده اند مخلوط هستند یا محلول؟

در صورتی که دو مایع به طور یکنواخت دیده شوند و پس از مدتی که ساکن می مانند از هم جدا نشوند، محلول هستند و اگر یک مایع در مایع دیگر به صورت معلق دیده شود، مخلوط است که پس از ساکن ماندن به تدریج از هم جدا می شوند.
  5- مخلوطی نام ببرید که از دو ماده جامد تشکیل شده باشد؟

شکر و عدس، نخود و لوبیا
  6- مخلوطی از یک ماده جامد و یک مایع نام ببرید که محلول نباشد؟

شن و آب
  7- هوا یک مخلوط است یا ترکیب؟

مخلوط است.
   8- در یک محلول آب شیرین آیا مزه سطح مایع با ته مایع با هم فرق دارد؟چرا؟

نه، زیرا ذره های قند به آرامی از هم جدا شده و در بین ذره های آب قرار گرفته و مخلوط یکنواختی به دست آمده یعنی قند در آب حل شده.
   9- در محلول مواد چگونه پراکنده می شوند؟

به طور یکنواخت پراکنده می شوند.
  10- آیا در محلول همه موادی که وجود دارند دیده می شوند؟

خیر، ماده حل شونده دیده نمی شود.
  11- چرا در هوا هیچ یک از مواد تشکیل دهنده را نمی بینیم؟

زیرا همگی گاز هستند.

فصل ششم نور و بازتابش :

 تصویر در آیینه تخت برگردان جانبی است. یعنی چپ و راست آن برعکس تصویر اصلی شماست. توجه داشته باشد برگردان جانبی با معکوس بودن آن فرق دارد. بعنوان مثال عددهای 17-18-15-27-28 را اگر   رو به روی آیینه تخت قراردهیم این عددها به 71-81-51-76-86 تغییر می کنند. در آیینه 2 به 6 تغییر می کند.

بعنوان مثال : روی آمبولانس و اتومبیل های امدادی علامت ها را بر عکس می نویسند تا راننده ی جلویی آمبولانس را از داخل آینه بخواند و راه را باز کند.

تصویر در آیینه ی محدب یا برآمده یا کوژ کوچکتر از جسم می باشد. در آیینه کاو(مقعر) یا فرورفته اگر جسم به آیینه نزدیک باشد بزرگتر و مستقیم خواهد بود. اما از آن دور باشد برعکس و کوچک برای تدریس قانون بازتابش شکل مقابل را رسم نمایید

زاویه تابش با زاویه ی بازتاب برابر است این قانون بر سطح صاف صادق است.              2      1

                            زاویه 1 = زاویه 2

صفحه 46 علوم سؤال شد که تصویر در آیینه متقاطع چگونه است؟ پاسخ : در آیینه تخت چنان چه زاویه ی بین دو آیینه 90 درجه باشد ، سه تصویر و چنانچه زاویه ی بین دو آیینه 60 درجه باشد پنج تصویر تشکیل می شود.

فرمول = n = تعداد تصویر       a = زاویه بین دو آیینه                                                          1-   =n
           
اولین آیینه را شخصی به نام ( ماروی ایتالیایی) در سال 1601 اختراع کرد. ابتدا از جیوه و سپس آلومینیوم در پشت شیشه، آیینه درست شد .

فصل هفتم الکتریسیته :

 

«الکتریسیته چیست ؟

 جریان یافتن الکترون ها یا جابه جا شدن آن ها از جسمی به جسم دیگر است الکترون کوچک ترین بار الکتریکی است. الکترون واژه یونانی . به معنای «کهربا» است.

برای آموزش میزان مصرف به دانش آموزان می گوییم که یک لامپ 100 اگر 10 ساعت روشن باشد یک کیلووات برق مصرف می شود. به اشتباه ادیسون را مخترع برق می گویند. ادیسون مخترع لامپ است. شخصی به نام «تالس» 600 سال قبل از میلاد مسیح جریان الکتریسه را با کهربا کشف کرد.

انرژی 
الکتریسیته، انرژی است که برای نور، حرکت، گرما و روشنایی ایجاد می کند. از انرژی 
الکتریسیته در وسایلی مانند پنکه، شوفاژ، اطو، سماور برقی، لامپ، پلوپز و چرخ گوشت 
استفاده می کنیم. ما حتی از الکتریسیته صدا نیز تولید می کنیم. وقتی شما زنگ در را 
به صدا در می آورید، در اثر حرکت سریع و پیوسته الکتریسیته، این انررژی به صدا 
تبدیل شده است.
مدار الکتریکی چیست؟ 
وقتی لامپ خانه را روشن می کنید با 
استفاده از کلید برق، الکتریسیته را به داخل لامپ می فرستید و روشنایی ایجاد می شود 
و یا قسمتی سیم و لامپ را به باتری متصل می کنیم، الکتریسیته از باتری به وسیله سیم 
جاری می شود و پس از روشن کردن لامپ از سیم دیگری به باتری باز می گردد و این خود 
یک مدار الکتریکی است.
رسانا و نارسانا: 
چیزهایی مثل میخ آهنی و سیم مسی که 
الکتریسیته از آنها می گذرد رسانا نام دارند. به چیزهایی مثل چوب، پلاستیک و شیشه 
که الکتریسیته از آنها نمی گذرد نارسانا نام دارد. 
مدار متوالی و مدار موازی: 

وقتی مدار بسته شود، الکتریسیته جاری می شود. در این صورت وقتی می خواهیم دو 
لامپ را به یک باتری وصل کنیم و دو لامپ هم به یکدیگر وصل شوند، در این صورت می 
گوئیم لامپ ها به صورت متوالی بسته شده اند. در بستن متوالی جریان، برق ابتدا از یک 
لامپ عبور می کند و سپس به لامپ دیگر می رود.
اگر بخواهیم قطب مثبت و منفی را به 
هر دولامپ وصل کنیم هر لامپ جداگانه به دو سر باتری وصل می شود. در این صورت لامپ 
ها به صورت موازی بسته شده اند. به این ترتیب جریان برق همزمان به هر دو لامپ وارد 
می شود و نور ضعیف تر به چشم می رسد.
به هم بستن باتری ها:
می توانیم با 
استفاده از دو یا چند باتری مدار الکتریکی تشکیل دهیم. در این صورت چون مقدار 
الکتریسیته بیشتری جاری می شود، نوری که لامپ ایجاد می گردد بیشتر می شود. 

 

 

 

  پرسش های بخش 
7

1- کدامیک از وسایل زیر رسانا است؟

 

 

 

چوب
فرش
پتو
آهن

 

 

 

  2- کدامیک از اجسام زیر نارسانا است؟

 

 

 

بدن 
انسان
آهن
چوب خیس
پلاستیک
  3- اگر در منزل شما لامپ آشپزخانه بسوزد، بقیه لامپ ها:

 

 

 

خاموش می شوند
روشن می مانند
می سوزند
پر نورتر می شوند
  4- در کدامیک از وسایل زیر از انرژی الکتریسیته برای تولید گرما استفاده می شود؟

 

 

 

جارو 
برقی
ریش تراش
تلویزیون
پلوپز
  5- در کدامیک از وسایل زیر الکتریسیته به حرکت تبدیل می شود؟

 

 

 

همزن 
برقی
چراغ مطالعه
اتو
سماور برقی
  پرسش های تشریحی:
1- 
الکتریسیته چگونه جریان می یابد؟

 

 

 

  2- به چه اجسامی رسانا می گوئیم؟

 

 

 


   3- چه موادی نارسانا هستند؟

 

 

 


   4- مدار چگونه تشکیل می شود؟مدار به چند طریق بسته می شود نام ببرید؟

 

 

 


   6- در چه صورت، مدار در لامپ نور بیشتری تولید می کند؟ 

 

 

 

   7- آیا برای سیم کشی منزل می توان از مدار متوالی استفاده کرد؟ چرا؟

 

 

 


   8- فرق مدار بسته و باز چیست؟

 

 

 


  9- کلید چه اثری در تشکیل مدار دارد؟

 

 

 


   10- در اسباب بازی ها و رادیو ها، باتری ها را چگونه قرار داده اند؟

 

 

فصل هشتم آهن  ربا :

به آهن ربا «مغناطیس» هم می گویند.کره ی زمین خود مغناطیس بزرگی  است. دو قطب شمال و جنوب آن به منزله ی دو قطب اصلی هستند. با استفاده از میدان مغناطیسی زمین ، دو سر تمام آهن ربا ها را نام گذاری می کنند. یک سر آهن ربا به سمت شمال می ایستد با حروف N  و سر دیگر به سمت جنوب می ایستد با S  نام گذاری می کنند.

در زبان انگلیسی به شمال NORTH و به جنوب  SOUTH می گویند .                                                                               

                                                                                                           N                                                                S

 

فصل نهم سنگها :

 سنگها از اجتماع ذرات یا اجزایی تشکیل شده اند. این اجزا را کانی می نامند .

سیمان چگونه ساخته می شود ؟ 80 درصد سنگ آهک و 20 درصد خاک رس را با هم مخلوط کرده و خمیر می سازند، سپس مقداری سیلیس، آلومینیوم ، و اکسید آهن به خمیر اضافه می کنند و این خمیر را کوره ی عظیمی که طول آن بیش از صد متر و قطر آن از سه متر متجاوز است تا  c1500  حرارت می دهند با این عمل ماده ای به نام کلینکر به دست می آید و مقداری گچ پخته شده می افزایند و آن را آسیاب می کنند به این ترتیب پودر سیمان حاصل می شود.

فصل دهم زمین و همسایه های آن : قطب شمال روز ندارد ( شب طولانی) و قطب جنوب شب ندارد ( روز طولانی) .

در این هنگام در نیم کره ی جنوبی تابستان و در نیم کره شمالی ، زمستان است . هر شب که می گذرد ، ماه 50 دقیقه دیرتر از شب قبل طلوع می کند.اگر ماه و خورشید در یک طرف زمین قرار داشته باشند ماه را روزها در آسمان می یابیم.

حالات ماه

طلوع

غروب

هلال(شب اول)

6 صبح

6 عصر

شب چهارم

9 صبح

9 شب

تربیع اول(شب هفتم)

ظهر

نیمه شب

شب دهم

3 بعد ازظهر

3 صبح

حالات ماه

طلوع

غروب

بدر(شب چهاردهم)

6 عصر

6 صبح

شب هجدهم

9 شب

9 صبح

تربیع دوم(شب 21)

نیمه شب

ظهر

شب 25

3 صبح

3 بعد از ظهر


موضوعات مرتبط: ()

برچسب‌ها:
[ پنجشنبه ٢ شهریور ۱۳٩۱ ] [ ٤:۳٦ ‎ب.ظ ] [ منیر مهرانپور ]
درباره وبلاگ

با عرض سلام و آرزوی توفیق برای تمامی همکاران گرامی مخصوصا آموزگاران دلسوز مقطع ابتدایی اینجانب منیر مهرانپور آموزگار پایه چهارم دبستان دخترانه امام حسین (ع) تربت حیدریه با ایجاد این وبلاگ قصد دارم با تمامی همکاران خود در ارتباط بوده و با تعامل سازنده در جهت پیشبرد اهداف آموزش و پرورش سهمی هر چند اندک داشته باشم . بنده سعی خواهم کرد تا تجربیات خود را که نتیجه سال ها مشاهده ی روش های موفق همکارانم در مدارس مختلف می باشد در اختیار دوستانم قرار دهم . انتظار دارم دوستان با ارائه نظرات و پیشنهادات سازنده خود بنده را در این امر یاری نمایند.
موضوعات وب
 
امکانات وب